OTİZMI

Tanım ve Özellikler

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), kesin bir tanının konulmasındaki zorluklar nedeniyle karmaşık ve çok boyutlu bir nörogelişimsel bozukluk olarak kabul edilmektedir.
Dünya genelinde hızla artış göstermekte olup şu özelliklerle karakterizedir:

• kalıcı entelektüel ve davranışsal yetersizlik.
• sosyal iletişim ve etkileşimde niteliksel bozulma.
• tekrarlayıcı ve stereotipik davranışlar.

Klinik belirtiler genellikle 12. ay civarında ortaya çıkar, 18–24 ay arasında ise daha belirgin hale gelir. Otistik çocuklar sosyal geri çekilme, göz teması eksikliği, sınırlı yüz ifadesi, aşırı duyarlılık ve kendini uyarıcı davranışlar sergiler.

Tarihsel Arka Plan :

• 1938: İlk vaka, Mississippi’de psikiyatrist Lykan tarafından tanımlandı.
• 1943: “Buzdolabı anne” teorisi ortaya atıldı.
• 1980: Otizm, şizofreniden ayrı bir bozukluk olarak sınıflandırıldı.
• 2007: 2 Nisan, Dünya Otizm Farkındalık Günü ilan edildi.
• 2015: Nörotransmiter eksikliği ile otistik davranış arasında neden-sonuç ilişkisi belirlendi.
• 2019’dan itibaren: 14. aydan itibaren tanı konulabilmekte, yaklaşık 65 genin etkili olduğu tespit edilmiştir.

Risk Faktörleri :

• Biyolojik: beyin işlev bozuklukları, lezyonlar, bağışıklık sistemi enfeksiyonları, Frajil X sendromu, serotonin dengesizliği.
• Çevresel: kurşun, cıva ve diğer toksik kirleticilere maruz kalma.
• Ebeveynle ilgili: ileri yaşta ebeveynlik.

Tanı :

OSB’nin şiddeti ve yoğunluğu vakadan vakaya değişiklik gösterir. Tanı için:

• ayrıntılı tıbbi değerlendirme.
• ebeveynlerle gelişimsel öykü ve sosyal/linguistik becerilerin gözden geçirilmesi.
• nörolojik incelemeler, görüntüleme yöntemleri (MR, kan testleri) gereklidir.

Erken tanı, fizyoterapi, psikoterapi, ergoterapi, konuşma terapisi ve eğitimsel yaklaşımlarla tedavi etkinliğini artırır.

Gluten ve kazeinsiz diyet (Dan protokolü) bazı olgularda yararlı olabilir.

OSB’nin Klinik Formları :

• Çocukluk Otizmi: en yaygın form.
• Asperger Sendromu: sosyal iletişimde sorunlar, ancak genellikle çok iyi hafıza.
• Heller Sendromu (Çocuklukta Disintegratif Bozukluk): 2 yaşından sonra ortaya çıkar.
• Atipik Otizm: hem anlama hem davranış alanında bozukluklar.

Tedavi Yaklaşımları :

İBN ALNAFİS Tedavisi :

• Bitkisel kökenli, 3. nesil doğal bir tedavi olup yan etkisi bulunmamaktadır.
• Çalışmalar (JAMA Pediatrics, Ekim 2023) göstermiştir ki, otistik çocukların %37’sinde, 4 yıl süren erken ve doğru tanıya dayalı tedavi sonucunda sosyal iletişim, etkileşim ve davranışlarda belirgin iyileşme kaydedilmiştir.

Tedavi etkileri:

• nörotransmisyonu dengeler.
• nöronal bağlantıları güçlendirir ve artırır.
• beyinde detoksifikasyonu destekler.
• dil, iletişim ve sosyal beceri kazanımını sağlar.
• öğrenme kapasitesi, özerklik ve sosyal entegrasyonu geliştirir.

Ek Müdahaleler :

• Vitamin ve mineral takviyesi.
• Çocuğa uygun fiziksel aktiviteler.
• Müzik terapisi ve şarkı söyleme.
• Davranışçı ve bilişsel terapi.
• Aile–öğretmen iş birliği.

İBN ALNAFİS Tedavisinin Endikasyonları :

• Otizm spektrum bozukluğu (hiperaktivite ile/olmaksızın).
• Motor, dil, bilişsel veya metabolik alanlarda gelişimsel gecikmeler.
• Farklı şiddet derecelerinde nörogelişimsel bozukluklar.
• Nörolojik ve davranışsal dengesizlik.
• Nöropsikiyatrik bozukluklar.